Zaburzenia lękowe u dzieci i młodzieży stanowią jedną z najczęstszych form trudności psychicznych w okresie rozwojowym. Wymagają one nie tylko trafnej diagnozy, ale także dobrze zaplanowanego procesu terapeutycznego opartego na sprawdzonych metodach. Jak pracować w nurcie CBT z młodym pacjentem? Jak rozumieć mechanizmy lęku i skutecznie na nie oddziaływać?O tym opowiada Agnieszka Juszczyk-Mirek, trenerka prowadząca szkolenie organizowane przez Dolnośląskie Centrum Psychoterapii. Zapraszamy do lektury wywiadu.
Pytanie 1: Jak rozumieć zaburzenia lękowe u dzieci i młodzieży?Agnieszka Juszczyk-Mirek:Podczas szkolenia omawiamy różne postaci zaburzeń lękowych, uwzględniając ich specyfikę rozwojową. Kluczowe jest odróżnienie normatywnych lęków rozwojowych od trudności wymagających interwencji.Podkreślamy, że lęk staje się problemem klinicznym wtedy, gdy zaczyna ograniczać funkcjonowanie dziecka – w relacjach, edukacji czy codziennych aktywnościach.
Pytanie 2: Jakie mechanizmy podtrzymują lęk u młodych pacjentów?Agnieszka Juszczyk-Mirek:W podejściu poznawczo-behawioralnym szczególną rolę odgrywają zniekształcenia poznawcze, nadmierna percepcja zagrożenia oraz zachowania unikowe.To właśnie unikanie – choć chwilowo redukuje napięcie – w dłuższej perspektywie utrwala lęk i ogranicza możliwości adaptacyjne dziecka.
Pytanie 3: Jak wygląda proces diagnozy w CBT dzieci i młodzieży?Agnieszka Juszczyk-Mirek:Diagnoza jest procesem wieloaspektowym – obejmuje wywiad z dzieckiem i rodzicami, analizę funkcjonowania w różnych środowiskach oraz wykorzystanie narzędzi diagnostycznych.Istotne jest uwzględnienie kontekstu rodzinnego i szkolnego, które często odgrywają kluczową rolę w podtrzymywaniu objawów.
Pytanie 4: Na czym polega konceptualizacja przypadku?Agnieszka Juszczyk-Mirek:Konceptualizacja pozwala zrozumieć indywidualny mechanizm trudności dziecka – łączy myśli, emocje, zachowania oraz czynniki środowiskowe.Podczas szkolenia uczymy, jak tworzyć spójny model CBT, który stanowi podstawę planowania interwencji terapeutycznych.
Pytanie 5: Jakie interwencje terapeutyczne są najczęściej stosowane?Agnieszka Juszczyk-Mirek:W pracy z dziećmi i młodzieżą wykorzystujemy m.in.:• psychoedukację,• techniki poznawcze,• ekspozycję,• trening umiejętności radzenia sobie z lękiem.Bardzo ważne jest dostosowanie metod do wieku dziecka oraz jego możliwości poznawczych i emocjonalnych.
Pytanie 6: Jaką rolę odgrywa ekspozycja w terapii lęku?Agnieszka Juszczyk-Mirek:Ekspozycja jest jedną z najskuteczniejszych technik CBT. Polega na stopniowym konfrontowaniu dziecka z sytuacjami wywołującymi lęk, w bezpiecznych i kontrolowanych warunkach.Dzięki temu dochodzi do wygaszania reakcji lękowej i zmiany przekonań dotyczących zagrożenia.
Pytanie 7: Jak pracować z rodzicami w procesie terapeutycznym?Agnieszka Juszczyk-Mirek:Rodzice są niezwykle ważnym elementem procesu terapii. Ich reakcje mogą zarówno wzmacniać, jak i osłabiać lęk dziecka.Podczas szkolenia omawiamy sposoby psychoedukacji oraz angażowania rodziców w proces terapeutyczny, aby wspierali dziecko w radzeniu sobie z trudnościami.
Pytanie 8: Do kogo skierowane jest to szkolenie?Agnieszka Juszczyk-Mirek:Szkolenie adresowane jest do psychologów, psychoterapeutów, pedagogów oraz innych specjalistów pracujących z dziećmi i młodzieżą.Jego celem jest rozwój praktycznych kompetencji diagnostycznych i terapeutycznych w oparciu o podejście poznawczo-behawioralne.
