1.Wprowadzenie do problematyki krzywdzenia seksualnego dzieci
· Definicja i formy krzywdzenia seksualnego dziecka
· Skala zjawiska i jego specyfika
· Najczęstsze mity i błędne przekonania
· Trudności w rozpoznawaniu przemocy seksualnej w praktyce zawodowej
2. Mechanizmy psychologiczne towarzyszące przemocy seksualnej
· Trauma seksualna a rozwój emocjonalny i psychiczny dziecka
· Mechanizmy obronne dziecka (zaprzeczanie, wyparcie, lojalność wobec sprawcy)
· Wstyd, poczucie winy i lęk jako czynniki utrudniające ujawnienie
· Znaczenie relacji dziecko–sprawca dla obrazu objawów
3. Objawy krzywdzenia seksualnego u dzieci
· Objawy emocjonalne (lęk, depresyjność, wycofanie, niska samoocena)
· Objawy behawioralne (zachowania seksualizowane, agresja, autoagresja, regres rozwojowy)
· Objawy psychosomatyczne (zaburzenia snu, bóle brzucha, bóle głowy)
· Zmiany w funkcjonowaniu społecznym i szkolnym
4. Objawy a wiek i etap rozwoju dziecka
· Specyfika objawów u dzieci w wieku przedszkolnym
· Obraz objawów u dzieci w wieku szkolnym
· Reakcje nastolatków na doświadczenie przemocy seksualnej
· Różnice indywidualne w reagowaniu na traumę
5. Diagnoza różnicowa
· Różnicowanie objawów traumy seksualnej z:
o zaburzeniami lękowymi i depresyjnymi,
o ADHD i zaburzeniami zachowania,
o zaburzeniami ze spektrum autyzmu,
o reakcjami adaptacyjnymi na stres.
· Znaczenie kontekstu rodzinnego i środowiskowego
6. Rozmowa z dzieckiem podejrzewanym o doświadczenie przemocy seksualnej
· Zasady bezpiecznej, niedyrektywnej rozmowy
· Budowanie poczucia bezpieczeństwa i zaufania
· Czego unikać, by nie doprowadzić do sugestii lub retraumatyzacji
· Dostosowanie języka do wieku i możliwości rozwojowych dziecka
7. Rola i odpowiedzialność specjalisty
· Granice kompetencji zawodowych
· Obowiązki etyczne i prawne
· Dokumentowanie obserwacji i sygnałów alarmowych
· Zasady zgłaszania podejrzeń przemocy seksualnej
· Współpraca interdyscyplinarna
8. Interwencja i dalsze wsparcie dziecka
· Pierwsze kroki po ujawnieniu przemocy
· Wsparcie emocjonalne dziecka
· Praca z opiekunami i rodziną
· Kierowanie do dalszej diagnozy i terapii
9. Ochrona specjalisty w pracy z traumą
· Reakcje emocjonalne specjalisty
· Wtórna traumatyzacja i jej objawy
· Profilaktyka wypalenia zawodowego
· Znaczenie superwizji i wsparcia zespołowego
10. Podsumowanie szkolenia
· Najważniejsze wnioski praktyczne
· Uporządkowanie zdobytej wiedzy
· Odpowiedzi na pytania uczestników
· Rekomendacje do dalszej pracy i materiały szkoleniowe